Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ phối hợp với Đảng ủy xã Đoan Hùng tổ chức Hội nghị kết nối tiêu thụ nông sản, đào tạo chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo.

Yêu cầu mới đặt ra từ một giai đoạn phát triển mới

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về tốc độ, chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng. Những chủ trương lớn của Trung ương thời gian gần đây tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quản trị trên cơ sở dữ liệu; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo ngày càng thực chất.

Tinh thần đó đặt ra yêu cầu đổi mới tương ứng đối với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Tổ chức bộ máy không thể chỉ được nhìn từ số lượng đầu mối hay số lượng cán bộ, mà phải được nhìn từ năng lực thực hiện nhiệm vụ chính trị, khả năng giải quyết vấn đề và giá trị thực tế tạo ra cho đoàn viên, hội viên và Nhân dân.

Đối với tổ chức Hội Nông dân, yêu cầu ấy càng rõ khi nông nghiệp, nông dân, nông thôn đang chuyển đổi mạnh mẽ. Người nông dân hôm nay không chỉ cần được tuyên truyền, vận động mà còn cần tri thức, công nghệ, vốn, kỹ năng quản trị, tổ chức sản xuất, liên kết, thương hiệu và thị trường. Sự thay đổi của đối tượng vận động tất yếu đòi hỏi tổ chức Hội phải đổi mới năng lực và cách thức hoạt động.

Tinh gọn tổ chức phải bắt đầu từ kết quả cần tạo ra

Một cách tiếp cận cần được quan tâm là không bắt đầu việc thiết kế tổ chức bằng câu hỏi “cần bao nhiêu đầu mối, bao nhiêu cán bộ?”, mà bắt đầu từ phía kết quả: Hội Nông dân cần tạo ra giá trị gì cho hội viên, nông dân và đóng góp như thế nào vào mục tiêu phát triển chung của địa phương? Từ kết quả đó mới xác định năng lực chuyên môn cần có, vị trí việc làm cần thiết, phần việc nào công nghệ có thể hỗ trợ hoặc tự động hóa, rồi tổ chức các vị trí thành bộ máy phù hợp.

Có thể khái quát theo chuỗi: Kết quả và tác động cần tạo ra → năng lực chuyên môn → vị trí việc làm → cơ chế phối hợp và công nghệ hỗ trợ → tổ chức bộ máy. Đây là sự chuyển đổi từ tư duy “có bộ máy rồi phân công việc” sang “xác định kết quả rồi thiết kế bộ máy để tạo ra kết quả”.

Cách tiếp cận này cũng giúp thực hiện rõ hơn yêu cầu phân công gắn với mục tiêu và sản phẩm công việc cụ thể; đánh giá trên cơ sở kết quả có thể kiểm chứng, hạn chế phát sinh thêm thủ tục hành chính và từng bước quản trị bằng dữ liệu.

          Hội Nông dân có thể đóng góp gì vào mục tiêu tăng trưởng của tỉnh?

Các đại biểu cắt băng Khai mạc Tuần lễ trưng bày, giới thiệu và kết nối tiêu thụ nông sản Phú Thọ năm 2026

Hội Nông dân không phải đơn vị quản lý kinh tế và không trực tiếp tác động tới tốc độ tăng trưởng GRDP. Tuy nhiên, thông qua tổ chức lại sản xuất, hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn, khoa học và công nghệ, phát triển kinh tế tập thể, nâng cao kỹ năng, kết nối doanh nghiệp và thị trường, tổ chức Hội hoàn toàn có thể tạo ra những tác động gián tiếp cụ thể, đo lường được đối với năng suất, việc làm, thu nhập và giá trị của kinh tế nông thôn.

Vì vậy, đóng góp của Hội vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh không nên được đo bằng một chỉ tiêu tăng trưởng chung mà Hội không thể kiểm soát. Cần đo bằng những biến số mà hoạt động Hội thực sự tác động được, như: bao nhiêu mô hình nâng cao được giá trị sản xuất; bao nhiêu tổ hợp tác, hợp tác xã hoạt động thực chất; nguồn vốn tạo thêm việc làm và thu nhập ra sao; bao nhiêu hộ ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; bao nhiêu sản phẩm được kết nối thị trường; bao nhiêu nông dân sau đào tạo áp dụng được kiến thức vào sản xuất, kinh doanh. Khi những kết quả trung gian này được tích lũy trên quy mô đủ lớn, đó chính là phần đóng góp thiết thực của tổ chức Hội vào năng lực tăng trưởng và chất lượng phát triển của tỉnh.

Từ quản lý hoạt động sang quản trị kết quả

Chuyển từ quản lý hoạt động sang quản trị kết quả trước hết là thay đổi cách đặt câu hỏi. Không chỉ hỏi “đã tổ chức bao nhiêu hoạt động?” mà phải hỏi thêm “hoạt động đó tạo ra thay đổi gì?”. Không chỉ hỏi “đã giải ngân bao nhiêu vốn?” mà phải biết “nguồn vốn đó tạo ra việc làm, thu nhập và khả năng hoàn trả như thế nào?”.

Một lớp tập huấn không nên được coi là kết thúc khi hoàn thành chương trình và cấp chứng nhận; cần quan tâm tỷ lệ học viên áp dụng được kiến thức sau đào tạo. Một dự án vay vốn không kết thúc khi giải ngân; phải theo dõi hiệu quả sử dụng vốn, việc làm, thu nhập và khả năng hoàn trả. Một hợp tác xã không thành công chỉ vì có quyết định thành lập; cần nhìn vào khả năng duy trì hoạt động, lợi ích của thành viên, năng lực liên kết và thị trường nông sản.

Điều đó không có nghĩa xem nhẹ quy trình, kỷ luật hay tính tuân thủ. Ngược lại, quản trị theo kết quả đòi hỏi kỷ luật cao hơn: mục tiêu phải rõ, trách nhiệm phải rõ, sản phẩm phải rõ, dữ liệu minh chứng phải rõ và người chịu trách nhiệm cuối cùng phải được xác định.

Một việc có thể nhiều người phối hợp, nhưng trách nhiệm cuối cùng không thể là trách nhiệm chung

Trong một tổ chức vận hành theo kết quả, mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ một đầu mối chịu trách nhiệm chính; rõ người thực hiện, sản phẩm cần hoàn thành, thời hạn, thẩm quyền, nguồn lực và dữ liệu chứng minh kết quả. Một việc có thể cần nhiều người, nhiều đơn vị cùng phối hợp, nhưng trách nhiệm cuối cùng không thể là trách nhiệm chung.

Cách tổ chức này vừa phù hợp nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, vừa tạo điều kiện để phân cấp, phân quyền thực chất. Người được giao nhiệm vụ phải có đủ thẩm quyền để thực hiện; người có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm về kết quả. Kiểm tra, giám sát vì vậy cũng cần chuyển mạnh từ chỉ kiểm tra quy trình sang đồng thời kiểm tra chất lượng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và kết quả cuối cùng.

Từ những mảng việc riêng lẻ đến một chuỗi tạo giá trị cho nông dân

Các đồng chí lãnh đạo Trung ương Hội, Hội Nông dân tỉnh, đại diện cấp uỷ, chính quyền xã Hùng Việt chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị thành lập Hợp tác xã Chăn nuôi và Dịch vụ tôm càng xanh xã Hùng Việt

Vốn, tín dụng, đào tạo nghề, khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, kinh tế tập thể, chi Hội và tổ Hội nghề nghiệp, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm... nếu được nhìn như những mảng việc độc lập sẽ dễ dẫn tới phân tán nguồn lực. Trong tư duy quản trị mới, đây phải là những công cụ được kết nối thành một chuỗi tạo giá trị thống nhất.

Chuỗi đó có thể bắt đầu từ tập hợp nông dân theo ngành nghề; hình thành tổ chức phù hợp; nâng cao năng lực; tiếp cận vốn và nguồn lực; ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; tổ chức sản xuất; nâng cao chất lượng; xây dựng thương hiệu; liên kết doanh nghiệp; mở rộng thị trường; cuối cùng là nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho nông dân.

Khi quản trị theo chuỗi, một chương trình của Hội không kết thúc ở “hoàn thành kế hoạch” mà kết thúc ở kết quả cuối cùng đối với người nông dân. Đồng thời, dữ liệu từ thực tiễn phải quay trở lại quá trình tham mưu để chủ trương, chương trình và cách tổ chức thực hiện được điều chỉnh kịp thời.

Dữ liệu, khoa học công nghệ và AI phải trở thành công cụ quản trị

Một trong những chuyển đổi quan trọng được đặt ra hiện nay là chuyển từ quản trị chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và báo cáo định kỳ sang quản trị ngày càng nhiều hơn bằng dữ liệu và bằng chứng. Đối với tổ chức Hội Nông dân, dữ liệu hội viên, tổ chức Hội, mô hình kinh tế, hợp tác xã, tổ hợp tác, nguồn vốn, đào tạo, sản phẩm, thị trường, phản ánh và kiến nghị của nông dân cần từng bước được chuẩn hóa, kết nối và khai thác phục vụ điều hành.

Hội Nông dân xã Hiền Quan triển khai đến cán bộ, hội viên, nông dân cài App Nông dân Việt Nam

Khi có dữ liệu tốt, lãnh đạo có thể nhìn thấy sớm nhiệm vụ chậm tiến độ, mô hình hoạt động chưa hiệu quả, địa bàn cần hỗ trợ, nguồn lực đang phát huy tốt hay vấn đề mới nảy sinh trong nông dân. Đó là cơ sở để quyết định nhanh hơn, kiểm tra đúng trọng tâm hơn và giảm dần những báo cáo chỉ nhằm tổng hợp lại thông tin đã có.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo không nên làm phát sinh thêm đầu mối và thủ tục. Công nghệ phải giúp giảm công việc lặp lại, hỗ trợ tổng hợp, phân loại, dự thảo, cảnh báo và phân tích dữ liệu; qua đó dành thời gian của cán bộ cho những công việc cần tư duy, trách nhiệm, tương tác con người và năng lực giải quyết vấn đề. Quyết định cuối cùng và trách nhiệm vẫn phải thuộc về cán bộ có thẩm quyền.

Tinh gọn không phải để mỗi cán bộ làm nhiều việc hơn

Một vấn đề cần được nhận thức đầy đủ trong quá trình sắp xếp tổ chức là: tinh gọn không đồng nghĩa với làm cho mỗi cán bộ phải làm nhiều việc hơn. Mục tiêu đúng phải là giảm những việc trung gian, lặp lại, những tầng nấc phối hợp không cần thiết và những phần việc công nghệ có thể hỗ trợ, để mỗi cán bộ có điều kiện làm sâu hơn những việc đòi hỏi chuyên môn, trách nhiệm và năng lực sáng tạo của con người.

Do đó, vị trí việc làm trong tổ chức Hội giai đoạn mới cần được xác định bằng sản phẩm và kết quả mà vị trí đó chịu trách nhiệm. Cán bộ tham mưu phải nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích, dự báo và đề xuất. Cán bộ tổ chức thực hiện phải hiểu thực tiễn, biết kết nối nguồn lực và giải quyết vấn đề. Cán bộ quản trị phải biết quản trị con người, nguồn lực, dữ liệu, tiến độ và rủi ro. Đổi mới bộ máy vì vậy phải đồng thời là quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội.

Giữ vững giá trị cốt lõi, đổi mới mạnh phương thức thực hiện

Đổi mới không có nghĩa thay đổi những giá trị cốt lõi của tổ chức Hội. Gần nông dân, hiểu nông dân, tập hợp nông dân, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nông dân; xây dựng phong trào; tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn là những giá trị xuyên suốt.

Điều cần đổi mới là cách thực hiện các chức năng đó trong bối cảnh mới. Tổ chức Hội phải có khả năng nắm bắt thực tiễn nhanh hơn, tham mưu có chất lượng hơn, tổ chức thực hiện quyết liệt hơn, huy động và kết nối nguồn lực tốt hơn, đo lường được kết quả và tiếp nhận phản hồi để thích ứng kịp thời.

Tinh thần các chủ trương mới của Trung ương, của tỉnh về tinh gọn tổ chức, phân cấp gắn trách nhiệm, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quản trị dữ liệu và đánh giá cán bộ theo sản phẩm, kết quả công việc là những định hướng quan trọng để các cấp Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động trong thời gian tới.

Bộ máy tinh gọn là điều kiện, năng lực tạo ra kết quả mới là mục tiêu

Đổi mới tổ chức Hội Nông dân trong giai đoạn mới cần được nhìn nhận như một quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản trị: lấy nông dân làm trung tâm; lấy kết quả và giá trị tạo ra làm thước đo; lấy dữ liệu làm cơ sở ra quyết định; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm công cụ; lấy năng lực và trách nhiệm của cán bộ làm yếu tố quyết định.

Khi mỗi vị trí việc làm đều trả lời được câu hỏi: mình chịu trách nhiệm về kết quả nào; mỗi chương trình đều chứng minh được đã tạo ra thay đổi gì; mỗi nguồn lực đều đo được hiệu quả cụ thể; mỗi phản ánh từ thực tiễn đều có thể quay trở lại để điều chỉnh chủ trương và cách làm, khi đó tinh gọn tổ chức mới thực sự chuyển hóa thành hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả.

Bộ máy tinh gọn chỉ là điều kiện. Năng lực tạo ra kết quả mới là mục tiêu. Đó cũng là hướng đi để xây dựng tổ chức Hội Nông dân có năng lực kiến tạo, gần nông dân hơn, hiểu nông dân hơn, hành động nhanh hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho nông dân; góp phần cùng cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh, hướng tới nông nghiệp thông minh, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.