Tình hình sinh vật gây hại (SVGH) đầu vụ, dự báo SVGH trên cây lúa vụ Mùa 2026

1. Sâu cuốn lá nhỏ

- Hiện tại: Trà lúa mùa sớm đang trong giai cuối đẻ nhánh đến đứng cái, trà lúa mùa trung đang giai đoạn đẻ nhánh - đẻ rộ), trà lúa mùa muộn đang giai đoạn hồi xanh - đẻ nhánh: Mật độ sâu non phổ biến 2 - 5 con/m2, cao 10 - 15 con/m2, cục bộ 40 - 50 con/m2, phát dục chủ yếu tuổi 4,5 (Một số xã có mật độ cao như: Đạo Trù, Tam Đảo, Tam dương bắc, Đại Đình, Tam Dương, Nguyệt Đức, Xuân Lãng, Bản Nguyên, Phùng Nguyên, Bình Phú, Liên Minh,….).

- Dự báo: Trên trà lúa mùa sớm: Trưởng thành sẽ ra rộ từ ngày 26/7 - 30/7, di chuyển và đẻ trứng. Sâu non nở rộ từ ngày 02/8 trở đi, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng, có thể gây trắng lá hoàn toàn nếu không phòng trừ kịp thời, ảnh hưởng đến năng suất về cuối vụ. Dự kiến diện tích cần phòng trừ khoảng 5.000 ha, thời gian phòng trừ tốt nhất từ ngày 02/8 - 07/8/2026.

Trên trà lúa mùa trung, mùa muộn: Trưởng thành ra rộ từ ngày 01- 04/8, di chuyển và đẻ trứng. Sâu non nở rộ từ ngày 07/8 trở đi, mức độ gây hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng có thể gây trắng lá hoàn toàn nếu không phòng trừ kịp thời. Dự kiến diện tích cần phòng trừ trên 7.000 ha, thời gian phòng trừ tốt nhất từ ngày 07/8 - 12/8/2026, một số xã có diện tích gieo cấy sau có thể phun muộn hơn, nhưng không quá ngày 15/8/2026.

2. Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn

- Hiện tại: Bệnh đã xuất hiện, gây hại trên trà lúa mùa sớm. Tỷ lệ bệnh phổ biến 1 - 5% lá hại, cao 10 - 15% lá hại (tại các xã Xuân Lãng, Vĩnh Phú, Vĩnh An, Vĩnh Tường, Vĩnh Thành, Tam Hồng, Liên Châu, Nguyệt Đức, Tam Đảo, Bình Tuyền, Xuân Hòa, Bản Nguyên, Liên Minh, Bình Phú), cục bộ 40 - 50% lá hại (tại cánh đồng Vĩnh Lại xã Bản Nguyên). Diên tích nhiễm 115,3 ha, trong đó nhiễm nhẹ 110,3 ha, nặng 5 ha (cánh đồng Vĩnh Lại xã Bản Nguyên).

- Dự báo: Thời gian tới trên trà lúa mùa sớm bệnh tiếp tục lây lan gây hại, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên những diện tích bón nhiều phân đạm, các giống lúa mẫn cảm như: Thiên ưu 8, TBR97, Hà Phát 3, TBR 225, ... và các giống lúa lai có bản lá to, mềm, nhất là sau các trận mưa bão cầ chú ý theo dõi, tổ chức phòng chống ngay từ khi bệnh chớm xuất hiện. (Lưu ý: Trên những diện tích cây lúa đang bị nhiễm bệnh tuyệt đối không được bón phân và phun phân bón lá).

3. Sâu đục thân 2 chấm

- Hiện tại: Tỷ lệ dảnh hại phổ biến 0,05 - 0,5 %, cao 1 - 2 %, cục bộ có ruộng 3 - 5 %, phát dục chủ yếu tuổi 3,4,5 (Một số xã có tỷ lệ dảnh hại như: Xuân Lãng, Tam dương Bắc, Hoàng an, Hội Thịnh, Tam Hồng, Bình Tuyền, Vĩnh Phú, Nguyệt đức, Vĩnh An, …).

- Dự báo: Trên trà lúa mùa sớm: Trưởng thành sẽ ra rộ từ ngày 27/7 - 30/7, di chuyển và đẻ trứng trên trà lúa mùa sớm. Sâu non nở rộ từ ngày 03/8 trở đi, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng, có thể bông bạc trên diện tích trỗ sớm sau 10 tháng 8 nếu không phòng trừ kịp thời làm ảnh hưởng đến năng suất về cuối vụ. Do sâu đục thân 2 chấm sẽ nở trùng thời điểm phòng trừ sâu cuấn lá nhỏ, do vậy cần tập trung chỉ đạo để phòng trừ hiệu quả, dự kiến diện tích cần phòng trừ khoảng 1.200 ha. Các xã cần lưu ý: (Xuân Lãng, Tam dương Bắc, Hoàng an, Hội Thịnh, Tam Hồng, Bình Tuyền, Vĩnh Phú, Nguyệt đức, Vĩnh An, Bình Phú, Bản Nguyên, …).

4. Chuột hại

- Hiện tại: Chuột đã di chuyển và gây hại trên các trà lúa mùa tỷ lệ hại phổ biến 0,1 - 1% dảnh hại; cao 2 - 6% dảnh hại, cục bộ 10% dảnh hại. Diện tích nhiễm 150 ha (Nhiễm nhẹ).

- Dự báo: Chuột tiếp tục di chuyển gây hại trên các trà lúa. Mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên những ruộng lúa thơm, lúa chất lượng cao, ruộng gần khu dân cư, khu trang trại chăn nuôi, ven đồi gò, kênh mương, đường lớn, khu vực nghĩa trang, khu vực trồng cỏ voi, ... .

5. Bệnh Khô Vằn

- Hiện tại: Bênh đã phát sinh gây hại trên trà lúa mùa sớm, mùa trung. Tỷ lê bệnh phổ biến 0,5 - 1% dảnh hại, cao 2 - 4% dảnh hại, cuc bộ 11-12% dảnh hại. Diện tích nhiễm 35 ha (nhiễm nhẹ).

- Dự báo: Trong thời gian tới thời tiết tiếp tục có nắng mưa xen kẽ, bệnh tiếp tục phát sinh, phát triển và lây lan gây hại, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên những ruộng lúa rậm rạp, bón nhiều đạm và bón phân không cân đối.

6. Các đối tượng khác

Bệnh sinh lý: Gây hại trên những ruộng dộc chua, hẩu, ruộng cày bừa làm đất không kỹ, ruộng bón phân hữu cơ chưa hoai mục, ruộng cấy sâu tay,… mức độ hại nhẹ đến trung bình; rầy các loại gây hại rải rác.