Tình hình sinh vật gây hại (SVGH) 07 ngày trên lúa và biện pháp phòng trừ (Từ ngày 17/4 đến 24/4/2025 và dự báo trong 7 ngày tới)

Hiện nay, lúa Xuân đang trong giai đoạn làm đòng - trỗ bông, phơi màu. Kết quả điều tra SVGH tuần 16 cho thấy các đối tượng bệnh khô vằn, rầy các loại, bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, bệnh đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông vẫn tiếp tục gây hại trên các trà lúa. Chi cục Trồng trọt và BVTV thông báo kết quả tình hình SVGH, dự báo trong thời gian tới và đề xuất các biện pháp phòng trừ như sau:

I/ TÌNH HÌNH SVGH HẠI VÀ DỰ BÁO 7 NGÀY TỚI:

1. Bệnh khô vằn:

* Hiện tại: Bệnh phát sinh và gây hại ở các huyện, thành, thị. Tỷ lệ bệnh phổ biến 1,3-6,7%; cao 13- 32% (Cẩm Khê, Phù Ninh, Thanh Ba, Thanh Sơn,...) cấp bệnh phổ biến: Cấp 1, 3. Diện tích nhiễm 3.317,3 ha, trong đó nhiễm nhẹ 2.292,9 ha, nhiễm trung bình 1.024,4 ha; giảm so CCNT 1.977,3 ha. Diện tích đã phòng trừ 804,5 ha.

* Dự báo: Trong thời gian tới, thời tiết tiếp tục có nắng mưa xen kẽ, bệnh sẽ tiếp tục phát sinh, lây lan và gây hại trên tất cả các trà lúa, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên những ruộng lúa rậm rạp, bón phân không cân đối, bón thừa đạm.

2. Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn:       

* Hiện tại: Bệnh xuất hiện rải rác ở các huyện, thành, thị. Tỷ lệ bệnh phổ biến 0,1 - 3,2%; cao 6,6-12 % (Hạ Hòa, Thanh Sơn, Cẩm Khê, Phú Thọ, Việt Trì). Diện tích nhiễm 85,3 ha (chủ yếu nhiễm nhẹ).

* Dự báo: Trong thời gian tới có thể xuất hiện những cơn mưa rào nhẹ, kèm theo giông lốc, bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan và gây hại bộ lá đòng trên các trà lúa, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên các ruộng xanh tốt, trên giống lúa có bộ lá to, mỏng lá, ruộng rậm rạp, nhất là trên khu đồng đã xuất hiện nguồn bệnh. 

3. Rầy các loại:

* Hiện tại: Rầy đã xuất hiện gây hại ở các huyện, thành, thị. Mật độ rầy phổ biến 11 - 68 con/m², cao 120-520 con/m² (Thanh Sơn; Lâm Thao; Tam Nông, Thanh Ba, Hạ Hòa, Cẩm Khê, Việt Trì, ....) phát dục chủ yếu: Tuổi 2, 3, TT. Mật độ trứng trung bình  0,8 – 5,6 ổ/m², cao 14 – 40 ổ/m² (Cẩm Khê, Tam Nông, Thanh Sơn...)

* Dự báo: Trong kỳ tới, theo dự báo, thời tiết rất thuận lợi cho rầy tiếp tục tích lũy và gia tăng mật độ, gây hại cục bộ trên các trà lúa từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ ổ nặng, có thể gây cháy ổ, cháy chòm trên diện tích lúa đang chín sữa, chín sáp nếu không phòng trừ kịp thời. Các địa phương cần chú ý: huyện Thanh Sơn; Lâm Thao; Thanh Ba, Hạ Hòa, Cẩm Khê và TP Việt Trì.

4. Bệnh đạo ôn:

* Hiện tại: Thời tiết trong tuần qua trời nhiều mây, âm u, đêm và sáng trời lạnh, ẩm độ không khí cao. Bệnh đạo ôn tiếp tục phát sinh gây hại trên các trà lúa tại các huyện, thành, thị. Tỷ lệ bệnh trên lá phổ biến 0,1-3,6%, cao 6,0 - 10,0%, (Lâm Thao, Đoan Hùng, Cẩm Khê,....); diện tích nhiễm 30,9 ha (chủ yếu nhiễm nhẹ); tăng so với CKNT 5,6 ha.

* Dự báo: Điều kiện mưa ẩm, trời mát, se lạnh về đêm là điều kiện rất thuận lợi cho bệnh đạo ôn tiếp tục phát sinh, lây lan nhanh và gây hại đặc biệt là đạo ôn cổ bông, cổ gié gây hại trên lúa xuân Sớm và trà muộn 1 đang trỗ bông, trên diện tích đã có nguồn bệnh đạo ôn lá. Cần lưu ý phòng trừ trên một số giống như J02, TBR225, Thiên ưu 8, Thái Xuyên 111, Hương thơm số 1, một số giống nếp, ...  

5. Các đối tượng khác: Chuột tiếp tục gây hại cục bộ, bệnh sinh lý (vàng lá), bọ xít dài gây hại nhẹ.  

II/ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ:

1. Biện pháp chỉ đạo:

- Từ nay đến giữa tháng 5 là thời điểm quyết định đến năng suất, chất lượng và sản lượng của vụ Xuân, đề nghị UBND các huyện, thành, thị quan tâm chỉ đạo, đôn đốc các xã, thị trấn, cơ sở sản xuất kiểm tra, chăm sóc và phòng trừ kịp thời các đối tượng SVGH, không chủ quan, lơ là trong kỳ nghỉ dài ngày dịp Lễ 30/4 và 01/5.

- Chỉ đạo các địa phương tăng cường thời lượng phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở (ở xã, khu dân cư, thôn, bản) để bà con nông dân biết, thăm đồng, kiểm tra, phân loại đồng ruộng và phun trừ triệt để các ổ sâu bệnh đến ngưỡng, không để lây lan trên diện rộng, đặc biệt cần lưu ý các đối tượng như: đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông, cổ gié, bệnh khô vằn, bệnh bạc lá đốm sọc vi khuẩn, rầy các loại, ... để bảo vệ an toàn cho sản xuất.

- Đề nghị Hội Nông dân tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cấp Hội và hội viên tăng cường chỉ đạo, kiểm tra đồng ruộng để phòng trừ triệt để các ổ SVGH, tránh phun thuốc tràn lan gây lãng phí và ô nhiễm môi trường, gây ngộ độc trực tiếp đến người dân.

- Chi cục giao Phòng kỹ thuật - Nghiệp vụ tiếp tục phối hợp với Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp các huyện, thành, thị điều tra, theo dõi, dự báo chính xác về quy mô, mức độ và vùng gây hại với từng đối tượng, ra thông báo hàng tuần, tham mưu, đề xuất biện pháp chỉ đạo phòng trừ SVGH kịp thời có hiệu quả đảm bảo an toàn cho sản xuất.

2. Kỹ thuật phòng trừ:

- Bệnh khô vằn: Khi ruộng lúa nhiễm bệnh có tỷ lệ dảnh hại trên 20%, tiến hành phun trừ bằng các loại thuốc có trong danh mục, ví dụ: Saipora Super 350SC, Saizole 5EC, Chevin 5SC, Nativo 750WG,Valicare 8SL, Lervil 100SC, Senly 2.1SL, Valivithaco 5SL,...

- Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn: Sau mưa rào và giông, cần kiểm tra ngay đồng ruộng. Nếu phát hiện ruộng chớm bị bệnh, cần phun phòng trừ ngay bằng các thuốc trừ vi khuẩn trên lúa, ví dụ như: Alpine 80WP/WDG, Starwiner 20WP, Parisa 40SL, Kamsu 2SL, Xanthomix 20WP, Sasa 25WP, Kasumin 2SL, Avalon 8WP, ViSen 20SC, Sieu Khuan 700 WP...).

- Bệnh đạo ôn: Khi phát hiện ruộng chớm bị bệnh, dừng bón các loại phân hoá học (Nhất là đạm) và thuốc kích thích sinh trưởng. Trong điều kiện thời tiết đang rất thuận lợi cho bệnh phát sinh và gây hại, cần phòng trừ ngay bằng các loại thuốc có trong danh mục, ví dụ như: Goldbem 777WP, Antimer-so 800WP, Lúa vàng 20 WP, Trizole 75 WP, Fu-army 30WP, Ban kan 600WP, Bemgold 750WP, Abenix 10FL, Ka-bum 650WWP, Funhat 40WP, Katana 20SC, Sieubem 777WP,... . Nếu ruộng bị nặng cần phải phun kép (2 lần) lần 2 cách lần 1 từ 5 - 7 ngày. 

- Rầy các loại: Khi lúa bắt đầu trỗ, mật độ rầy cám trên 1.000 con/m² (trên 25 con/khóm) thì cần phải phun phòng trừ bằng một trong số số các loại thuốc, ví dụ: Sherzol 205 EC, Saivina  430SC, A quinphos 40EC, Butyl 10WP, Comda gold 5WG, Chersieu75 WG, Nibas 50 EC, Superista 25 EC, Midan 10 WP, Hichespro 500WP,  Chess 50WG, …

- Các đối tượng khác cần tiếp tục theo dõi để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

* Lưu ý: Khi phun thuốc xong cần thu gom bao gói thuốc BVTV để đúng nơi quy định của địa phương.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Phú Thọ thông báo và kính đề nghị UBND các huyện, thành, thị quan tâm chỉ đạo./.